Onze federale ministers zoeken geld om het begrotingstekort weg te werken en hun blik valt daarbij ook op vzw's. Eén voorstel op tafel: verenigingen zonder winstoogmerk algemeen onderwerpen aan de vennootschapsbelasting. Voor een jeugdhuis dat voornamelijk draait op vrijwilligers is dat geen technische bijsturing. Het raakt aan de kern van wat een jeugdhuis is en doet.
Dit artikel is een aanvulling op het opiniestuk van de Vlaamse Jeugdraad in De Standaard op 22 september 2026, mee ondertekend door Formaat. Daarnaast volgen we ook het advies van de Verenigde Verenigingen.
Geen aandeelhouders, wel een maatschappelijk doel
Wat een jeugdhuis tijdens een activiteit verdient, gaat niet naar aandeelhouders. Het gaat terug naar het maatschappelijk doel waarvoor het jeugdhuis bestaat: een veilige, warme en leuke plek voor jongeren, zonder consumptieverplichting en zonder economisch doel. Een cafébaas bouwt een zaak uit om winst te maken. Een jeugdhuis bouwt een toogwerking uit om jongeren samen te brengen: de tappers staan er in hun vrije tijd, uit sociaal engagement, niet voor loon of dividend. Dat onderscheid is geen detail. Daarnaast zien we jeugdhuizen zichzelf steeds heruitvinden en hun aanbod vernieuwen: workshops, spelletjesavonden, een loopclub of een open stage. Het is de essentie van waarom een jeugdhuis niet op dezelfde fiscale lijn hoort als een onderneming.
De winst van vandaag is de vaste kost van morgen
Wat er overblijft na een activiteit, is geen winst van gisteren. Het is huur van morgen, energie van morgen of een broodnodige investering in een gebouw dat vaak al jaren op zijn tandvlees loopt. Sommige jeugdhuizen bouwen bewust een buffer op, net om hun inkomsten te spreiden en minder afhankelijk te worden van een bron. Dat opzij zetten belasten zoals bedrijfswinst, straft net het gezonde financiële beleid af dat we moeten aanmoedigen. En wie eenmalige investeringssubsidies mee in die belasting betrekt, voert langs een omweg gewoon een subsidievermindering door: geld dat de overheid zelf toekende, vloeit dan deels terug naar diezelfde overheid.
Vrijwilligers, geen boekhouders
Ook de administratieve last weegt zwaar. Een enkelvoudige boekhouding bijhouden na de school- of werkuren is voor veel jonge bestuursleden nu al een uitdaging. Een overstap naar de complexere logica van de vennootschapsbelasting dreigt die uitdaging voor jongeren onmogelijk te maken, net op het moment dat de overheid al jaren belooft om de administratieve last te verlagen in plaats van te verzwaren. Jong kunnen zijn betekent ook mogen groeien in je engagement. Een jeugdhuisbestuur van twintigers dat iets te veel omzet draait omdat het succesvol is in zijn doel, verdient geen fiscale sanctie die gelijkstaat met die van een winstgevende onderneming. Het verdient juist een schouderklopje voor zijn maatschappelijke bijdrage.
Artikel 44 moet het jeugdwerk blijven beschermen
Sinds 1971 stelt artikel 44, paragraaf 2, 2° van het btw-wetboek het jeugdwerk vrij van btw. Die vrijstelling vertrekt niet vanuit wat een jeugdhuis is: een plek waar jongeren hun vrije tijd zinvol kunnen invullen. Die erkenning bestaat niet toevallig. Ze is het resultaat van een fiscale logica die het maatschappelijke doel van een organisatie zwaarder laat wegen dan de vorm van haar activiteiten.
Een veralgemeende vennootschapsbelasting die geen rekening houdt met dat doel, ondergraaft die logica. Ze behandelt de inkomsten van een jeugdhuis alsof ze losstaan van zijn kernopdracht, terwijl diezelfde overheid via artikel 44 al decennia erkent dat vrijetijdsbesteding voor jongeren geen commerciële activiteit is, maar maatschappelijk werk.
Daarom vragen we de regering om diezelfde erkenning door te trekken naar dit dossier. Stel een realistische drempel in voor kleine vzw's en een expliciete vrijstelling voor organisaties met een niet-economisch, maatschappelijk doel, net zoals artikel 44 dat vandaag al doet voor btw. Voer deze hervorming niet door onder tijdsdruk van de begrotingsbesprekingen, maar in overleg met de non-profitsector.
Want elke euro die de overheid uit een open jeugdwerkinitiatief haalt, is geen overwinning op papier. Het is een euro minder voor de plek waar jongeren zich thuis voelen. En dat weegt zwaarder op de maatschappij dan wat het de begroting oplevert.
