In Waregem komen drie werelden samen: jeugdhuis Jakkedoe, het OverKop-huis en de jeugddienst van de stad. Jakkedoe is een open plek waar jongeren organiseren, chillen en experimenteren. OverKop is er voor jongeren die hun hart willen luchten. En de stad? Die verbindt de puzzelstukken. Samen bouwen ze aan een netwerk dat jongeren ondersteunt, uitdaagt en ruimte geeft. We praten met Sil (Jakkedoe), Bronke (OverKop Zuidwest-Vlaanderen) en Flor (jeugddienst) over samenwerken, bijleren en doen wat werkt voor jongeren.
Partners of concurrenten?
Formaat: Meteen met de deur in huis: zijn jullie partners of eerder concurrenten?
(Het blijft even stil.)
Sil: “Ik zie ons niet als concurrenten. We zitten allebei in Waregem, maar we doen verschillende dingen. In Jakkedoe komen jongeren vooral om te organiseren, te chillen of iets uit te proberen. Natuurlijk krijgen we ook vragen over welzijn, maar dat is niet onze hoofdrol. Toen OverKop erbij kwam, hebben we afgesproken: zij focussen op welzijn, wij blijven vooral een luisterend oor, en verwijzen door als het nodig is.”
Bronke: “Bij OverKop is welzijn wel onze kern, maar we zijn er niet alleen als het moeilijk gaat. Door onze instuifmomenten en activiteiten in de vrije tijd, leren we jongeren beter kennen. Zo ontstaat vanzelf ruimte om over gevoelige dingen te praten. En ik merk dat jongeren daar steeds losser in worden, gewoon omdat we tijd maken voor hen.”
Formaat: Stoute vraag: doen jullie niet een beetje hetzelfde? ‘Instuif’ en ‘vrije tijdsactiviteiten’ klinken toch best gelijk?
Sil: “Haha, misschien wel. Maar we zitten niet in elkaars vaarwater. Jakkedoe werkt vooral in Desselgem, dat is toch zo’n acht kilometer van het OverKop-huis. En daarnaast zorgen we er bewust voor dat we niet dezelfde activiteiten doen voor dezelfde jongeren.”
Bronke: “Bij OverKop komen vooral jongeren die wat minder netwerk hebben, of zich meer alleen voelen. Soms komen ze bij ons via een doorverwijzing, ook van Jakkedoe.”
Sil: “Klopt, dat hebben wij al gedaan.”
Bronke: “We doen andere dingen. OverKop organiseert niet alleen vrije tijd, maar ook ondersteuning rond wonen, werk zoeken of bijvoorbeeld je eerste afspraak bij de gynaecoloog. Dat hoort er allemaal bij.”
Flor: “Sinds OverKop in Waregem actief is, zijn er verschillende overlegmomenten ontstaan. Op vraag van Jakkedoe is er nu een jeugdhuizenoverleg, samen met Den Uitvlucht. En vanuit de stad organiseren we thematische overleggen, bijvoorbeeld over middelengebruik. Dat helpt om elkaar beter te begrijpen en op elkaar af te stemmen.”
Elkaar kennen als basisvoorwaarde
Bronke: “Het is echt een valkuil om allemaal naast elkaar ongeveer hetzelfde te doen. Iedereen is zoekend om jongeren te bereiken, maar je hoeft het warme water niet opnieuw uit te vinden. Het helpt veel meer als je weet wat de anderen doen en daar slim op inspeelt. Nieuwe jongeren bereik je pas als je ze durft ‘delen’.”
Sil: “Dat werkt echt. OverKop wilde eens een Makerslab organiseren, maar dat doen wij bij Jakkedoe al. Dus besloten we: kom gewoon naar hier, of leen ons materiaal. En andersom: wij helpen hen graag bij het opzetten van een optreden. We denken er ook aan om iemand van OverKop af en toe uit te nodigen bij ons in Desselgem. Zo verlagen we de drempel voor jongeren om later zelf naar OverKop te gaan.”
Bronke: “Zolang jongeren weten waarvoor ze bij wie terecht kunnen, zit het goed. Onze werkingen zijn anders, en dat is net een sterkte. We proberen dat ook duidelijk te maken. In dat verschil zit veel waarde.”
Flor: “De basis is dat jullie elkaar en elkaars werking goed kennen. Dat vragen we als stad ook in de samenwerkingsovereenkomsten. Zo voorkom je dubbel werk en benut je elkaars sterktes. Wij hebben het overzicht, en we brengen mensen samen. Soms via formeel overleg, maar ook gewoon door toevallige ontmoetingen.”
Formaat: Elkaar kennen is dus belangrijk. Maar wat is er volgens jullie nog nodig om goed samen te werken?
(in koor): “Tijd!”
Sil: “Samenwerken lukt vooral als je een gedeeld doel vindt. Maar dat ontdek je niet op één dag. Je moet elkaar leren kennen, wat aftasten, en zien waar er kansen liggen. Dat kost tijd.”
Bronke: “Echt waar. Soms vertrek je gewoon vanuit nood: te weinig middelen of tijd om een idee alleen uit te werken. Dan stel ik mezelf de vraag: wie zou hierbij kunnen helpen? Door dat gesprek aan te gaan, ontstaat vaak iets nieuws. Maar je hebt er wel goodwill voor nodig. Je moet er tijd en moeite in willen steken.”
Flor: “Wij proberen vanuit de stad die ‘snuffeltijd’ ook echt mogelijk te maken. We merken dat samenwerking het best werkt als ze organisch groeit. Als je mensen verplicht om samen te werken, komt er zelden iets duurzaam uit.”
Bronke: “En het is zoeken hé. De interesses van jongeren veranderen snel. Je moet voortdurend bijsturen. In de samenwerking zelf leer je vaak het meeste, gewoon door te proberen.”
Sil: “We hebben natuurlijk wel het voordeel dat we met drie halftijdse medewerkers tijd kunnen steken in het uitproberen van dingen. Dat laat ons toe om ook buiten het OverKop-huis te werken.”
Vijf dingen die samenwerking doen werken
- Ken elkaar en elkaars werking
Alleen zo weet je wie waarmee bezig is. - Blijf jezelf en gebruik elkaars sterktes
Verschillen zijn geen probleem, ze maken je samen sterker. - Stem af en durf te vragen
Wachten tot iemand jou belt? Doe liever zelf het eerste voorstel. - Zoek een gedeeld doel
Samenwerken lukt alleen als iedereen het nut ervan ziet. - Neem de tijd
Samenwerken is investeren. Maar het loont écht.
Bronke: “We werken samen met veel verschillende partners en in elke gemeente gaat dat nét iets anders. Er zijn zoveel manieren om samen te werken en vaak is het zoeken wat werkt. Het maakt voor ons niet uit of een activiteit van OverKop is of van iemand anders. Als het bijdraagt aan het mentaal welzijn van jongeren, is dat wat telt.”
“Mijn uitgangspunt: samenwerken is bijna altijd een betere oplossing dan het alleen te proberen.”
Flor: “Het is anders samenwerken met een professionele collega zoals Bronke of Sil, dan met een vrijwilligerswerking zoals Den Uitvlucht. Daar hou je best rekening mee.”
Bronke: “Klopt! De jeugddienst speelt daarin een belangrijke rol. Zij hebben het overzicht over de gemeente. Ze kennen de werkingen, de mensen en kunnen mee zoeken naar wie met wie een match kan zijn.”
Sil: “En soms helpt het om gewoon een duwtje te krijgen. Bronke en ik zaten net nog samen, door dit interview eigenlijk (lacht). We beseften dat het al even geleden was. Alleen dat al heeft ons weer dichter bij elkaar gebracht.”
